Dipten Dönüş Başlamış Gibi Görünüyor

Dünyada krizin artık dibe vurduğu, yukarı doğru dönüşün başladığı konusunda çoğunluk artık mutabık. Ancak biraz yükseldikten sonra bir ikinci düşüş daha bekleyenler yani ‘W’ tipi düzelme bekleyenler de bir hayli fazla. Nitekim çarşamba günü bazı bankalarla ilgili söylentiler sonucu uluslararası piyasaların hızla başaşağı gitmesi, bu korkuyu taşıyanların dünya piyasalarını etkileyecek kadar çok olduğunu gösteriyor. Yine de ‘W’ tipi düzelme bekleyenler bile ikinci düşüşün birincisi kadar sert olmayacağı görüşünde.

Türk ekonomisi ise inanılmaz bir şekilde kendi programını hâlâ hazırlayabilmiş değil. Dışarıdaki dalgaların girdabına kapılmış, onlarla birlikte iniyor çıkıyor. Ekonomi politikalara çok hâkim eski bir merkez bankacı sohbetimizde “Dışarısı düzelirse Türkiye de düzelecek. Dışarısı kötü giderse Türkiye’de de işler kötü olacak” dedi. Bunun üzerine “Madem yurtdışına bu kadar bağımlı hale geldik. Dışarıda işler nasıl” diye sorduğumda “Dipten dönüş başladı ama iyileşme tahminlerden çok daha uzun sürecek gibi görülüyor. En azından 2010 yılı da zor geçecek” cevabını verdi.

Krizde dışarısı denince ilk akla gelen ABD olduğundan biraz da oralarda neler olup bittiğine bakalım. Krizin tetikçisi konut sektöründe son fiyat çıkışları piyasalar için umut oldu. Temmuz ayında yüzde 10 artan ev satışları, ABD’de gayrimenkul sektörünün öncü göstergesi Case-Shiller ev fiyatları endeksinin iki ay üst üste yükselmesi sektörde yeni bir dönüm noktasına geldiği yorumlarını artırdı. Bununla birlikte sektör uzmanları ev fiyatlarının dibe vurduğunu söylemek için henüz erken olduğu görüşünde. Bir “erken şafak” sevinci yaşanmamasını öneriyor. Buna gerekçe olarak da krize neden olan ev fiyatlarındaki balonun henüz tam olarak sönmemesini gösteriyorlar.

Case-Shiller hâlâ yüksek
ABD’de yirmi şehirde gayrimenkul fiyatlarındaki hareketten oluşturulan Case-Shiller endeksinin hâlâ 2000 yılındaki seviyesinin yüzde 42 üzerinde olmasına dikkat çekiliyor. 2000 yılında ekonomide dot.com patlaması nedeniyle gayrimenkul fiyatlarının zaten yüksek olduğunu savunan bu görüşün sahipleri “Bugün 2000 yılındaki değerinin yüzde 42 üzerinde olan Case-Shiller endeksine bakarak ev fiyatlarının dibe vurduğunu söylemek için erken olabilir” yorumunu yapıyor. Bu arada, Obama yönetiminin krizi durdurabilmek için setöre çok büyük teşvikler verdiği ve bunun da fiyatlardaki düşüşü durdurup yukarı çıkışlarda etkili olduğu hatırlatılıyor. Faiz oranlarının suni olarak çok düşürülmesi, ABD Merkez Bankası’nın 1 trilyon dolar tutarında ev kredisi borcunu satın alması, gayrimenkul devleri Fannie Mae ve Freddie Mac’in hükümet tarafından kurtarılması ve 100 milyar dolar sermaye ile desteklenmesi, devletin gayrimenkul ajansının (Ginnie Mae) mortgage kredileri için 1 trilyon dolar destek vermesi gibi sektöre dökülen devlet kaynaklı trilyonlarca dolar düşünüldüğünde, fiyatların ne kadar gerçekçi olduğu ve ileride bunun faturasının nasıl çıkacağına dikkat çekiliyor.

Anlaşıldığı kadarıyla yurtdışında konut sektöründe düzelmenin başladığını söylemek için henüz çok erken. Konut fiyatlarında kalıcı bir yükseliş başlamadan, bu evleri yüksek fiyatlardan satın almak için kredi kullananların bütçeleri açık vereceğinden piyasalarda yeni dengelerin kurulması için daha bir hayli beklemek gerekebilecek.

Kara bulutlar dağılırken

Bir yıldan bu yana devam eden “Dibe vurduk, vurmadık” tartışmaları, krizin miladı kabul edilen Lehman Brothers’ın battığı tarih 17 Eylül’e çok az bir zaman kala sona ermek üzere. Artık, dipten çıkışın ne kadar süreceği tartışmaları öne çıkıyor.

İç piyasalarda da kasım, aralık ve yılın ilk aylarındaki kara bulutların dağılmaya başladığı görülüyor. Bu köşede aylarca önce sözünü etmiştim. Yılların sanayicisi bankaların dayattığı yeni koşullar nedeniyle taze para girişini sağlamakta güçlük çektiğinden, alacakların tahsilatında ise büyük sıkıntılar yaşadığından söz etmişti. Sanayici arkadaşım “Bu durum böyle devam ederse altı ay sonra yokuz” diyerek samimi bir şekilde durumunu anlatmıştı.

Birkaç gün önce aynı arkadaşımla sohbet ederken biraz daha rahat görünüyordu. İşlerin nasıl olduğunu sorduğumda “Küçüldük. Epey işçi çıkarmak zorunda kaldık. Ama bir dengeyi kurmayı başardık. Son birkaç aydan beri piyasada canlanma var. Zaten her yıl bu mevsimde işler açılır. Eğer bu yıl açılmasaydı işimiz çok zor olacaktı. İhracatımız bile tahminlerimizden iyi oldu. Durumu toparlıyoruz” dedi.

Yukarıdaki izlenimler, inşaat sektörüne yan sanayi ürünleri veren ekonominin kılcal damarları içinde yer alan küçük bir imalat sanayii şirketinden.

Benzer gelişmeler, Avrupa’nın, Çin yerine küçük partiler halinde Türk malları satın almaya başlamasıyla tekstil sektöründe de görülüyor. Bankacılık sektörünün krizin ilk aylarındaki panik havasından kurtulup yıllardan beri birlikte çalıştığı müşterilerini yeniden fonlamaya başlaması da çarkların yağlanmasında önemli rol oynuyor.

Dipten dönüş başlamış gibi görünüyor ama pahalı faturalar ödenerek. En ağır fatura ise geometrik bir hızla tırmanan işsiz sayısındaki artışla ödeniyor. İşsiz sayısını sabit tutabilmek için yılda ortalama yüzde 7 büyümesi gereken Türkiye, elinde hâlâ bir program olmadan bu en zor sorunun üstesinden nasıl gelecek gerçekten merak konusu.

Referans

04.09.2009 15:50

Etiketler : olacak” dedi. Bunun olduğundan yeni bir dönüm noktasına geldiği şehirde gayrimenkul fiyatlarındaki ev fiyatlarının dibe vurduğunu dolar tutarında ev kredisi düşünüldüğünde fiyatların ne kadar yeni dengelerin kurulması için daha bir çıkıyor. İç Sanayici arkadaşım “Bu birkaç aydan beri bir imalat sanayii şirketinden. Benzer gelişmeler Avrupa’nın ama pahalı

Kentsel Dönüşüm Piyangosu

Başbakan Erdoğan’ın ‘iktidarı kaybetme pahasına da olsa çıkaracağız’ dediği, çürük binaların yıkılarak kentsel dönüşümün sağlanmasını öngeren yasa tasarısına göre kiracılara da ev sahibi olma fırsatı doğdu. 07.02.2012 22:21

Taksim Yayalaştırma Projesi Seçimlere Yetişecek

Tarihi Yarımada'nın silüetinin bozulduğuna ilişkin basında yer alan fotoğrafların "tele objektifle özel bir teknikle çekildiğini" söyleyen Kadir Topbaş, "Sultanahmet'teki Bizans Sarayı'nın yıkılması yanlıştır" dedi. 07.02.2012 22:19

Ali Babacan Yabancıların Gayrimenkul Satınalmaları Üstünde Çalışıyoruz

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan: "Şu anda Türk vatandaşı olmayanların gayrimenkul satın almaları ile ilgili olarak daha esnek bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz" dedi 07.02.2012 22:10

Metruk Binalar Tehlike Saçıyor

Şu metruk binalar bir gün birinin canını fena halde yakacak. Ya bir yangın faciasına neden olacaklar ya da milletin başına çöküp çoluğun çocuğun hayatına mal olacaklar. 07.02.2012 22:08

Hakan Kodal AVM Sayısı 340 a Çıkacak

Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Hakan Kodal, Türkiye’de bugün 295 alışveriş merkezi bulunduğunu belirterek, bu yıl bu rakamın 340 bandına ulaşmasını beklediklerini bildirdi. 07.02.2012 22:05

Kadir Topbaş Taksim Yayalaştırma Projesi Detaylarını Anlattı

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş: Taksim'de AVM de, cami de olmayacak! Seçimden önce projeyi bitiririz 07.02.2012 22:03

Vakıflar Galata Rum İlkokulu Binasını İade Etti

Vakıflar Genel Müdürlüğü, Galata Rum İlkokulu Vakfına ait okul binasının vakfa iadesini kararlaştırdı.Vakıflar Meclisi toplantısında, Galata Rum İlkokulu Vakfının İstanbul'daki okul binasının iadesi için yaptığı başvuru değerlendirildi. 07.02.2012 21:50

Fatih Sultan Mehmet Köprüsüne Metrobüs Müjdesi

İstanbul'da hergün onbinlerce kişinin kullandığı metrobüs hattına bir yenisinin daha eklenmesi gündemde. 07.02.2012 21:42

Maliye den 70 Taşınmaz Satışı

Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK), mülkiyeti Karayolları Genel Müdürlüğü ve Maliye hazinesine ait toplam 70 taşınmazı özelleştirme kapsam ve programına aldı. 07.02.2012 09:43

Boğazdaki Akıntıdan Elektrik Üretmek İstiyor

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) mezunu makine mühendisi Sabit Ateş, Boğaz'ın serin sularına talip. Ateş, İstanbul Boğazı'nı kiralayıp akıntıda elektrik üretmek istiyor 07.02.2012 09:07

Dumankaya Faizlerin Yükselmesiyle Konut Piyasasında Satışlar Geriledi

Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Uğur Dumankaya, faizlerin yükselmesiyle konut piyasasında satışların gerilediğini belirtirken, fiyatın ve talebin baskı altında olduğu bir ortamda devreye fırsatçı yatırımcıların girdiğini söyledi 07.02.2012 09:06

Kiracılar Kentsel Dönüşümde Yaşadı

Depreme dayanıksız binaların yıkılmasını öngören yasa tasarısında kiracılara piyango gibi düzenleme yer aldı. Yıkılacak binadaki kiracılar, düşük taksitle TOKİ’nin dar gelirliler için yaptığı evlerden alabilecek 07.02.2012 09:04

İstinye Park da Bomba Paniği

İstinye Park alışveriş merkezinde dün akşam saatlerinde bomba paniği yaşandı. 06.02.2012 08:47

2B Stadyum İçin 7.5 Milyon Fidan

Spor Bakanı Kılıç’ın İzmir’de stadyum için bulduğu alanlar 2B orman arazisi çıkınca, Orman Bakanı Eroğlu, bir şartla destek verdi: Lisanslı sporcu başına 3 fidan dikin, stadyum alanı sizin... 06.02.2012 08:45

ABD de Gökdelen Avı

ABD'de düşen fiyatlarla ev alma yarışına giren Türkler şimdi de kelepir gökdelenlere yöneldi. Türk yatırımcı Mükemmel Sarımsakçı, "Fiyatlar düştü, Türk işadamları bina arıyor" dedi 06.02.2012 08:43

TOKİ Bu Senede Tarihi Binalara Restorasyon Kredisi Vermeye Devam Ediyor

Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) tarihi binasını yenilemek isteyenlere 105 bin lira kredi verecek. Kredilere başvurular bugün başlıyor ve 2 Mart’a kadar devam edecek. 06.02.2012 08:41

TOKİ Kastamonu Evleri

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi (TOKİ), Kastamonu ilinde 8 projeden 5'ini tamamladı. Bin 372 adet konut teslim eden TOKİ, 324 yoksul vatandaşın konutunu da hızla bitirmeye çalışıyor. 05.02.2012 17:21

TOKİ Askeri Bölgeye Giriyor

'Afet riski altındaki alanların dönüşümüne ilişkin' kanun tasarısında, yasak askeri bölgeler ile güvenlik bölgelerinin TOKİ ile belediyelere devrinin önünü açtı. Tasarı 12 Eylül'ün 'Milli Komitesi'ni de bitiriyor 04.02.2012 10:56

Taksim Yayalaştırma Projesi Onaylandı

Belediye Meclisi’nin oybirliğiyle kabul ettiği, Anıtlar Kurulu’nun aynen onayladığı Taksim Meydanı’nı yayalaştırma projesinin detayları belli oldu. 04.02.2012 10:23

AKM de Restorasyon Başlıyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Taksim’deki Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) tadilat, tamirat ve güçlendirme yapmak üzere bu ay içinde ihaleye çıkacak. 03.02.2012 09:22

Kanal İstanbul Start Aldı

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, "çılgın proje" Kanal İstanbul'da gemilerin yüzmesi için tarih verdi 02.02.2012 22:14

Topbaş Haydarpaşanın Yeni Halini Anlattı

Haydarpaşa Gar, Liman ve Geri Sahası Koruma Amaçlı Nâzım İmar Planı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde onaylandı. İmar planında tarihi gar 'kültürel tesis turizm ve konaklama alanı' olarak ayrıldı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, konuyla ilgili sorulara "Haydarpaşa, Marmaray'dan sonra gar fonksiyonunu bir miktar yitirmiş oluyor. Haydarpaşa tren garını, kısmen belki bir konaklama fırsatı verebilecek şekilde değerlendirilebileceğiz" yantını verdi. 02.02.2012 22:12

E-tapu Dönemi Başlıyor

Tapu tüzüğünde değişiklik yapılarak elektronik sicil dönemine geçiliyor. Yeni rüzenleme ile kişiler online olarak tapu işlemi yapabilecekler. Kişilerin taşınmaz varlıklarına tek tuşla ulaşılacak, takibi kolaylaşacak. Satın almak isteyen arsa veya binanın tüm bilgilerine ulaşabilecek. 02.02.2012 12:16

2B yasa tasarısı Meclis'e sunuldu

Orman özelliğini yitirmiş ve 2B arazisi olarak bilinen Hazine arazilerinin satışını öngören kanun tasarısı, TBMM Başkanlığına sunuldu. 01.02.2012 13:03

Uğur Dumankaya Marka Projeler İnşaat Sektörüne Güveni Arttırıyor

rkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2012 yılı Ocak ayı sektörel güven endeksi raporu sonuçlarına göre inşaat sektörüne güven yüzde 8.1 oranında arttı. 01.02.2012 13:01

Sayfa 1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27